gratis verzending vanaf 6 flessen wijn of 12 flesjes bier

Trappistenbieren die niet iedereen kent

‘Vroeger’ waren liefhebbers van speciaalbier / craft bier vooral op België gericht. Dat geldt ook voor mij. Ik ken mijn Belgische klassiekers en trek daar als vanzelf naar toe. Terwijl ik weet dat er zo veel meer te ontdekken is. In België is er een sterke link tussen religie en bier. Sommige Belgen zullen een stap verder gaan en zeggen; bier is religie. Veel bieren hebben een link met een abdij. Zoals bijvoorbeeld Sint Bernardus. De Abt 12 is één van mijn all time favourites. En dan zijn er nog de trappistenbieren. De meeste trappistenbieren worden gebrouwen in België. En het Nederlandse La Trappe kennen de meesten ook wel. In dit artikel gaat het over trappistenbier uit andere landen dan Nederland en België.

 

Wat is Trappistenbier eigenlijk?

Het is geen bierstijl. Een trappist kan een blond zijn of een dubbel of zelfs een IPA. Trappist is een geregistreerd handelsmerk. Producten die hun oorsprong vinden binnen de muren van een trappistenabdij, zijn een Trappist®-product. De Trappisten leven volgens de Regel van Sint-Benedictus van Nursia. Ze leiden een sober leven, waarin bidden en werken centraal staat; ora et labora. Niet alleen bier kan aangemerkt worden als Trappist®-product, maar ook kaas, brood, chocolade, olijfolie, wijn en nog meer.

Een trappistenabdij kan nog een stap verder gaan door lid te worden van de Internationale Vereniging Trappist en daar het Authentic Trappist Product (ATP) label aan te vragen. Om het ATP label toegekend te krijgen moet een abdij aan de volgende richtlijnen voldoen:

  1. Producten moeten binnen de kloostermuren of in de onmiddellijke nabijheid van de abdij worden geproduceerd;
  2. De productie vindt plaats onder toezicht van de monniken of monialen;
  3. De opbrengsten zijn voorbestemd voor de behoeften van de kloostergemeenschap, voor solidariteit binnen de Trappistenorde, voor ontwikkelingsprojecten en charitatieve doelen.

 Wie brouwt Trappistenbier?

Trappistenbier komt vooral uit België. Nederlandse bierliefhebbers kennen de meeste Nederlandse en Belgische trappistenbieren wel. Voor de volledigheid;

  • België: Achel. Chimay, Rochefort, Westmalle, Westvleteren, Orval
  • Nederland: La Trappe, Zundert

Wist je dat er ook Trappistenbier gebrouwen wordt in Frankrijk, Spanje, Italië, Oostenrijk, de Verenigde Staten en Engeland?

 

Mont des Cats (Frankrijk)

In het noorden van Frankrijk ligt Frans-Vlaanderen. Dit deel van het historische graafschap Vlaanderen werd in de 17e en 18e eeuw afgestaan aan het koninkrijk Frankrijk als gevolg van de oorlogen van Lodewijk XIV.

Op de top van de Mont des Cats (de Katsberg) in de gemeente Godewaarsvelde staat een cisterciënzerabdij. In de 17e eeuw waren op de top van de Katsberg Vlaamse monniken gevestigd. Zij werden tijdens de Franse revolutie verjaagd en hun klooster werd verwoest. In 1826 vestigden 8 trappisten zich in de overblijfselen van het verwoeste klooster.

De trappisten voorzien in hun levensonderhoud door de verkoop van Mont des Cats kaas en sinds 2011 ook Mont des Cats trappistenbier. Verder runnen ze een kloosterwinkel en is het mogelijk in het gastenhuis te overnachten. Het brouwen van het bier wordt toevertrouwd aan de Abdij Notre-Dame de Scourmont, waar ook Chimay gebrouwen wordt. Dit amberkleurig bier met een alcoholpercentage van 7,6% heeft een verfijnde smaak, waarin je bittere, zoete (caramel) en moutige tonen kunt ontdekken. Het bier komt niet in aanmerking voor het ATP label, omdat het niet in de eigen abdij gebrouwen wordt.

 

Stift Engelszell (Oostenrijk)

Stift Engelszell is een Cisterciënzerabdij in het Oostenrijkse Engelhartszell an der Donau. Het kleine dorp ligt in het noorden van de deelstaat Opper-Oostenrijk, niet ver van de Duitse en Tsjechische grens. Het dorp ligt samen met meerdere middeleeuwse dorpen in de vallei van de Donau. Trekpleisters van Opper-Oostenrijk zijn verder het Bohemer woud, de Alpen van de Salzkammergut (die op de UNESCO-werelderfgoedlijst staan) en Steyr; één van de best bewaarde middeleeuwse steden van Oostenrijk.

De abdij Stift Engelszell werd in 1293 gesticht door bisschop Bernhard (Wernhart) von Prambach. De abdij en haar bewoners kennen een roerige geschiedenis. Onder andere in de periode van de protestantse reformatie en de Eerste en Tweede Wereldoorlog. De abdijkerk werd 2e helft van de 18e eeuw gebouwd in Rococo-stijl. Deze stijl kan gezien worden als een tegengeluid tegen de classicistische barok van rond het jaar 1700. Het is een decoratieve stijl waarin asymmetrische vormen gebruikt worden.

In 2012 leefden er 7 monniken in de kloostergemeenschap. Het klooster leeft van toerisme en de verkoop van kaas, likeur en sinds 2012 verschillende bieren, die allemaal het label Authentic Trappist Product dragen:

  • Gregorius: donkere kastanjebruine kleur. Kruiden en zoethout in de neus. In de eerste mond tonen van koffie, geroosterde en lichtbittere chocoladearoma's
  • Benno: amberkleurig bier met kruidige, grasachtige hoparoma’s. Moutige, harmonieus bittere smaak
  • Nivard: goudgeel van kleur. Ongefilterd bier met een mooie balans tussen bloemigheid en bitterheid
  • Trappisten Weiße: op verzoek van de gemeenschap rond het klooster werd een traditionele weizen gebrouwen, die iets zuurder is dan je van een weizen zou verwachten
  • Trappisten Zwickl: amberkleurig, licht bier met tonen van hop en fruit. Na de Trappisten Weiße vroeg men om nog een bier voor de locals. Daarnaast zochten de monniken een licht tafelbier om zelf te drinken bij feestelijke gelegenheden. Het werd de Zwickl.

 

Saint Joseph’s Abbey (Verenigde Staten)

In Spencer, centraal gelegen in de Amerikaanse staat Massachusetts vind je de Saint Joseph’s Abbey. Deze Cisterciënzerabdij is in 1950 gesticht door paters uit de aangrenzende staat Rhode Island. Jarenlang werd in het levensonderhoud voorzien door eigen gemaakte jam te verkopen. Maar de paters realiseerden zich dat er voor de lange termijn een nieuwe bron van inkomsten gevonden moest worden.

De interesse voor het traditionele trappistenwerk bierbrouwen groeide. Een groep paters van Saint Joseph’s Abbey bezocht alle trappistenbrouwerijen, te beginnen bij Westmalle. Ze bleven een tijdje voor advies, sloten vriendschappen en natuurlijk probeerden ze het trappistenbier. In 2013 hielpen de paters van de Abdij Notre-Dame de Scourmont (van Chimay bier) met de bouw van een brouwerij. Hier wordt het eerste trappistenbier buiten Europa gebrouwen; Spencer Trappist Ale. In december 2013 ontving het bier al het label Authentic Trappist Product.

 Spencer Brewery brouwt een breed assortiment:

  • Trappist Ale: goudkleurig, fruitig, droog en licht bitter
  • Trappist Holiday Ale: mahoniekleurig, full bodied en licht kruidig
  • Trappist Monks’ Reserve Ale: klassieke donkere quadrupel. Moutig en ‘warm’
  • Trappist Imperial Stout: moutig, koffie, chocolade, caramel en donker fruit
  • Trappist IPA: Amerikaanse stijl IPA. Hoppig en bitter
  • Trappist Premium Pilsner: Duitse stijl pilsner. Kruidig, floraal, bitter en fris
  • Trappist Vienna Lager: moutig, toast en droog
  • Monks’ IPA: een hazy IPA
  • Spencer Peach Saison: licht en verfrissend met een subtiele perzik smaak
  • Spencer Grapefruit IPA: typisch bittere afdronk van een IPA

 

Mount Saint Bernard Abbey (Verenigd Koninkrijk)

In Coalville, ten noordwesten van Leicester, vind je deze trappistenabdij. De abdij is opgericht in 1835 en is de eerste en enige Cisterciënzerabdij in Engeland. De huidige abdij is geopend in 1844. In 1835 vestigde men zich eerst in het vervallen huis op de heuvel Tynt Meadow, door de monniken Mount Saint Bernard genoemd.

Om in het eigen levensonderhoud te voorzien en aan liefdadigheid te kunnen doen, startte in 2017 de bouw van een eigen bierbrouwerij. In de 19e eeuw werd er ook al bier gebrouwen in de abdij. Het recept is verloren gegaan. De monniken zijn zelf gaan experimenteren op een recept. Ze kregen veel hulp van andere trappistenbrouwerijen en lokale brouwers. Er wordt precies genoeg gebrouwen om alle nodige uitgaven te kunnen doen.

De monniken brouwen Tynt Meadow, genoemd naar de heuvel waarop men zich in 1835 vestigde. Het is een mahoniekleurige ale. In het aroma vind je donkere chocolade, zoethout en fruit. In de mond chocolade, peper en vijg en een subtiel droge afdronk. In 2018 ontving Tynt Meadow het label Authentic Trappist Product.

 

Abbazia Tre Fontane (Italië)

Deze abdij is in het jaar 1140 ter beschikking gesteld aan Cisterciënzer monniken. In het complex zijn echter restanten van schilderingen uit de 9e eeuw te zien. De naam van de abdij is onderdeel van een bloederig verhaal. Men beweert dat apostel Paulus op deze plaats onthoofd werd. Zijn hoofd zou al buitelend drie keer de grond geraakt hebben. Op alle drie deze plaatsen zou een waterbron ontsproten zijn. De bronnen zijn nog steeds te bezichtigen. Eén van de drie kerken op het domein is ter ere van Paulus gebouwd; de Chiesa (della decapitazione) di San Paolo alle Tre Fontane.

Tre Fontane is een ondernemende abdij. Er wordt eucalyptus verbouwd en de door de Paus gezegende lammeren leveren wol voor het pallium (onderdeel van liturgische kledij) voor religieuze leiders. Verder produceren de monniken eucalyptus likeur, olijfolie, honing, chocolade en Aceto Galenico (een oud kruiden- en specerijenmengsel op aromatisch azijn dat helpt tegen hoofdpijn die veroorzaakt wordt door de hete, droge Sahara-wind).

Sinds 11 mei 2015 wordt Authentic Trappist Product Tre Fontane gebrouwen. Een tripel met de unieke toevoeging van eucalyptuskruid. Het zoete van de eucalyptus is mooi in balans met de hoppige bitterheid van deze tripel.

 

Monasterio San Pedro de Cardeña (Spanje)

Deze abdij is te vinden in Castrillo del Val, in de streek Castilië en León in het noorden van Spanje. De gebouwen behoren tot het cultureel erfgoed van Spanje. Volgens sommige bronnen is het als klooster al in het jaar 534 gesticht, al kan dit niet bevestigd worden door hedendaagse geschiedschrijvers.

In 1942 vestigden Cisterciënzersmonniken zich in het verlaten klooster. De gebouwen werden gerestaureerd en het kloosterleven kwam weer op gang. In 1948 werd het complex, dat bestaat uit een klooster, een kerk, een pantheon en een scriptorium, een abdij. Zoals alle Cisterciënzers moeten ook de monniken van Monasterio San Pedro de Cardeña in hun eigen levensonderhoud voorzien en uit eigen middelen aan liefdadigheid kunnen doen. Men verkoopt wijn, likeur, keramiek, kaas en bier.

Het bier, Cardeña Tripel, wordt sinds 2016 gebrouwen door Fabrica de Cervezas MarPal uit Madrid. Hiermee is het een trappistenbier, maar geen Authentic Trappist Product. De monniken willen op termijn hun bier zelf brouwen binnen de kloostermuren. De smaak valt te omschrijven als fruitig met een bittere finish.

 

Persoonlijke Top 5

Mijn persoonlijke Top 5 trappistenbier verdient enige toelichting; ik heb nog niet alle trappistenbieren gedronken en een ranglijst is sowieso een momentopname. Maar toch vind ik het leuk om ’m te delen. De mens houdt nu eenmaal van lijstjes:

  1. Rochefort 10 (Westvleteren is qua smaak ook een winnaar. Maar ik ben geen fan van de hoge prijs en matige verkrijgbaarheid)
  2. Orval
  3. Stift Engelszell Gregorius
  4. La Trappe Isid’or
  5. Zundert 8 (de 10 heb ik nog niet op)

Tijdens mijn “mini-onderzoek” naar trappistenbrouwerijen viel me op dat veel van de abdijen die recent begonnen zijn met het brouwen van bier gestart zijn omdat ze op zoek waren naar een nieuwe, stabiele bron van inkomsten. Van deze inkomsten voorzien de Cisterciënzersmonniken in hun eigen levensonderhoud en daarnaast besteden ze een deel van hun inkomsten aan liefdadigheid. Het is een mooie win-win als de monniken hun goede werk kunnen blijven doen en de wereld kan genieten van een grotere variatie in trappistenbier.

Ik vond het ook inspirerend om te zien dat de Cisterciënzersmonniken elkaar helpen bij het opzetten van een brouwerij. Ze zijn bereid hun kennis en liefde voor het brouwersvak te delen en ze lijken zich totaal geen zorgen te maken over onderlinge concurrentie.

Dit artikel is geschreven door John Dane van Goed Bedoeld (www.goedbedoeld.net). Met Goed Bedoeld deelt hij zijn liefde voor gastronomie. Een deel van de opbrengsten van Goed Bedoeld wordt gedoneerd aan Voedselbanken Nederland.

Laat een reactie achter

Opmerkingen moeten worden goedgekeurd voordat ze worden gepubliceerd